Son yıllarda teknolojinin gelişiminde de yararlanmasıyla birlikte seramik kaplama malzemelerinin ıslak zemin haricinde kullanımı artmaktadır. Bundan dolayı kaplama malzemeleri üreticilerinin ıslak zemin harici mekânlarda seramik kaplama malzemeleri kullanımına yönelik çalışmalarının artışında da gözlenmektedir. Ayrıca bu çalışma kapsamında kaplama malzemelerinin ıslak zemin harici kullanımı ve alternatif malzemelere oranla artıları ve eksileri üzerinde durulmuştur. Profesyonel seramik kaplama malzemeleri kullanıcıları olan mimarların seramik hakkındaki fikirleri ve son yıllardaki değişimine yaklaşımları üzerine söyleşi yapılmıştır. En önemlisi bu söyleşilerden edinilen bilgilerle kaplama malzemelerinin yıllar içerisinde edindiği gelişim değerlendirilerek çıkarımlarda bulunulmuştur. Bu süreçte kaplama malzemelerinin yıllar içerisindeki gelişimi kültürel değişimi ve farklılıklarına da yer verilmiştir.
Seramik Kaplama Malzemeleri
“Karo ve fayanslar, seramik sektörünün alt sektörlerinden seramik kaplama malzemeleri sektörü ürünleridir. Ayrıca kaplama malzemesi, yer ve duvar kaplamasında kullanılan seramikten yapılmış plakalar olarak tanımlanmaktadır. Türkiye’de genellikle yer kaplamasında kullanılan kaplama malzemesine “seramik karo”, duvar kaplamasında kullanılanına ise fayans denilmektedir”
Seramik günümüzde çok yaygın kullanım alanına sahip önemli bir malzemedir. Seramik kaplama malzemeleri olarak kullanılan plakalar, 1100 derecenin üzerinde fırınlanarak sertleştirilirler. Bu plakaların ön yüzeyleri sır diye adlandırılan koruyucu bir plaka ile kaplıdır. Ayrıca kaplama malzemeleri, binaların iç ve dış yüzeylerinin kaplamasında kullanılan bir yapı malzemesidir. kaplama malzemelerinin kullanım alanlarına göre teknik özellikleri farklılık gösterir.
Karo, fayans, porselen karonun farkları Seramik kaplama malzemeleri en temelde sırlı veya sırsız olmak üzere ikiye ayrılırlar.
Sırlı seramik karolar yüzeylerinde bulunan, renk, doku ve parlaklık gibi özelliklere sahiptirler. Teknik olarak sırlı seramikler sertlik, geçirimsizlik gibi özelliklere de sahiptirler. Ayrıca kaplama malzemelerine bu estetik ve teknik özellikleri veren yüzeyinde bulunan sırlardır. Bundan dolayı yüzeyinde sır bulunmayan seramikler, gövdeleri ile yüzeyleri arasında bir farklılık barındırmazlar. Bu seramiklerde genelde herhangi bir tasarım unsuru bulunmaz.
Karoların sınıflandırılmasında önemli bir ayrı unsur da su emme özellikleridir. Karolar, içeriğine bağlı olarak camsı (çok sıkı, gözeneksiz) olabilecekleri gibi fazla gözenekli de olabilirler. Ayrıca Karoların su emme miktarı, gözeneklerinin yapısına bağlıdır. Bu özellik kullanıcılara seramikler hakkında detaylı bilgi vermektedir. 49 Seramik kaplama malzemelerinin, yoğun olarak suya maruz kalacağı yerlerde az gözenekli seramiklerin kullanılması gerekmektedir (Sesli, 2012). Seramik kaplama malzemeleri kullanılacakları yerlere göre üç’e ayrılırlar. Bu ayrımı yapmak uzmanlık gerektirir. Bu konuda uzman olmayan kişilerin seramik kaplama malzemeleri arasında ayrım yapabilmesi çok zordur. Bu konuda bir uzmanın yardımını almak daha doğrudur.
Yer Karosu Çok yüksek sıcaklıklarda fırınlanmış seramik kaplama malzemeleridir.
Yer Karosu Çok yüksek sıcaklıklarda fırınlanmış kaplama malzemeleridir. Seramik duvar kaplama malzemelerinden daha serttirler ve bu nedenle daha dayanıklıdırlar. Duvar kaplama malzemelerinden daha ağırdırlar ve yük taşıma kapasiteleri çok daha fazladır. Aşınmaya karşı daha dayanıklıdırlar. Bu sebeple üzerlerinde kullanılacak eşyaların sürtünmelerine karşı dirençlidirler. Zeminlerde kullanılacaklarından daha fazla su ile temas edeceklerinden düşük su emme özelliklerine sahiptirler.
· Duvar Karosu Daha düşük sıcaklıklarda fırınlanmış seramik kaplama malzemeleridir. Seramik yer kaplama malzemelerinden daha hafiftirler ve daha dayanıksızdırlar. Su emme özellikleri azdır. Bu nedenlerden iç mekanlarda ve sadece duvarlarda kullanımlara uygundurlar.
· Porselen Karolar ve Granit Karolar Yüzeyinde bulunan tanecikler sayesinde seramik yer ve duvar kaplamalarından kolaylıkla ayırt edilebilirler. İçeriğine eklenen ince ve renkli hammaddeler nedeniyle gövdeleri doğal taşlara benzer. Pişme sıcaklıkları çok yüksektir ve içeriklerinden dolayı seramik yer ve duvar kaplamalarından çok daha dayanıklıdırlar. Su emmeleri sıfıra yakındırlar ve dona karşı dayanıklıdırlar. Bu teknik özellikleri sayesinde dış mekanlarda kullanımlara uygundurlar. Yapıları gereği kayma riskine karşı son derece dayanıklıdırlar. Bu özellikleri sayesinde 50 havuz kenarları için son derece uygundurlar. Sırlı ve sırsız üzere kendi içlerinde ikiye ayrılırlar.
SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNİN ÖZELLİKLERİ
Seramik kaplama malzemeleri çok farklı özelliklere sahip yapı malzemeleridir. Seramiğin hangi özelliklere sahip olduğunun bilinmesi, kullanılacağı alanda beklentileri karşılaması bakımından önemlidir. Seramik kaplama malzemeleri genellikle su ile temasın sorun olmadığı yerlerde kullanılmaktadır. Bu bakımdan değerlendirildiğinde seramik karolar, su emme miktarları açısından istenilen özelliklere sahip olmaları gerekmektedir. Gözenekli seramik kaplama malzemeleri yüzeylerine su emdikleri için iç mekanlarda istenmeyen bakteri oluşumuna davetiye çıkarabilirler. Dış mekanlarda ise donma ve çözünme karşısında dayanıksız bir yapıda olduklarından uzun ömürlü olmayabilirler. Bu gibi istenmeyen durumlarla karşılaşılmaması için seramik kaplama malzemeleri seçiminde doğru ürün tercih edilmesi son derece önemlidir.
Kaplama malzemelerinin özellikleri, uygulandığı mekanda karşılaşacağı dış etkenlere karşı nasıl bir dayanım göstereceği hakkında bilgi verir. Seramik karo seçiminde bazı sorular kullanıcıların tercihini kolaylaştırabilmektedir. Bu sorulardan bazıları; “Seramik karo su emiyor mu? Aşınmaya karşı dayanıklı mı? Lekelenmeye karşı dayanıklı mı? Donma/çözünmeye karşı dayanıklı mı? Kimyasallara karşı dayanıklı mı? Yüzey kuru ve ıslak durumda kaygan mı?” Bu sorulara alınacak cevaplar sayesinde kaplama malzemesi seçimi daha bilinçli olacaktır.
STANDARTLAR
Kaplama Malzemelerinde ISO ve TS EN Standartları Seramik kaplama malzemelerinin daha iyi değerlendirilmesi için standartlar oldukça önemlidir. Bu standartlar seramik kaplama malzemelerinin özelliklerini ve kalitelerini ortaya koymaktadırlar. Standartlarda üretim yapma üretici firmanın aldığı zorunlu olmayan bir karardır. Bu sebeple standartlarda üretim yapma zorunluluğu yoktur. Buna rağmen bir üretici firma standartlarda üretim yaptığını beyan ettiği takdirde her ürettiği üründe bu standartları koruması zorunludur. “ Standartlar, her bir ülkenin ilgili ulusal standardizasyon kuruluşu tarafından tanımlanır ve yayınlanır.
Çeşitli ülke pazarlarında bir ürünün rahatça dolaşımı için uluslararası standartların gerekliliği kaçınılmazdır. Standartlar, üretilecek ürünler için teknik spesifikasyonlar içermekte olan ya da bir yönetim sistemini tanımlayan basılı dokümanlardır.” Standartların amacı bir kuruluşta çalışanların yaşam kalitesini artırmakta, verimliliği ve yenilikçi zihniyeti desteklemektedir. Bunun yanı sıra üretilen veya sunulan hizmetin kalite seviyesini belirli bir aralıkta sabitlemesidir. Bu sabitlenen kalitenin daimi olmasını amaçlar. Aynı zamanda sunulan bu standartlar ile birlikte müşteri algısında kurumun marka değeri oluşturulmakta ve pazardaki rekabetçi ortamda avantaj sağlamaktadır. “Standartların hazırlanmasında ülke şartları, ürün, can ve mal güvenliği, üretim ihracatı geliştirme, çevre ve kalite, müşteri memnuniyeti gibi konulara önem verilerek yayımlanmış standartlar ve bölgesel standartlar ile 52 ülkelerin ulusal standartları esas alınmaktadır.”
Ulusal ve uluslararası standartların bir diğer amacı da sektörde yaşanmakta olan sıkıntıları belirlemek ve bunlara kalıcı bir çözüm üretmektir. Bu ürettiği çözümleri de Standart olarak belirlemesidir. Bu standartlar gelişen teknoloji ve karşılaşılan yeni ihtiyaçlarla yeniden düzenlenerek güncelleştirmeler yapılabilmektedir.
Geçtiğimiz yıllarda Avrupa Birliği standartları uyum sürecinde büyük önem taşımaktadır.
Ülkemizde standardizasyon işlemleri ulusal düzeyde Türkiye Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından yapılmaktadır. TSE Avrupa Birliği teşkilatına üyedir. Bu sayede Avrupa Birliğinin düzenlediği Standart hazırlama çalışmalarına katılabilmekteyiz. Ayrıca TSE bünyesinde konunun uzmanlarınca oluşturulan kurul üyeleri tarafından oluşturulan topluluğa Ayna Teknik Komitesi denilmektedir. Bu komite üyeleri herhangi bir konu üzerine bir araya gelerek görüşlerini beyan ederler. Bu sayede toplantılarda uzlaşmalar sağlanarak belirli standartlar oluşturulmaktadır.
Seramik kaplama malzemeleri üretim yöntemlerine göre ve su emme yönte8mlerine göre gruplara ayrılırlar. Bu ayrımın seramik kaplama malzemeleri seçimine kolaylık sağlamaktadır.
ÜRETİM YÖNLERİNE GÖRE SERAMİKLER
· Çekme Karolar Seramik çamurunun plastik bir halde (el ile yoğrulabilecek şekilde) basınç uygulanarak sıkıştırılmasının ardından, çıkabileceği boşluktan şekil alarak çıkması ile elde edilmesine denir. Bu işlemin ardından kaplama malzemeleri istenilmekte olan ebatlarda kesilerek kurutma işlemine geçilmektedir. Şekil 3.1. Çekme karo yöntemiyle şekillendirilen karo. Bu şekillendirme yönteminde genişlik sabit olur, uzunluk için istenilen ölçüde kesilerek işlem tamamlanmış olur.
· Kuru Preslenmiş Karolar çok ince taneler haline gelene kadar öğütülen karışımın yüksek basınçlı makinelerde preslenerek şekillendirilmesine denmektedir. Bu yöntem karo üretiminde daha yaygındır. Bu şekilde üretim yapılması için kaplama malzemeyi oluşturacak karışımın istenilen nemlikte olması gerekmektedir.
Yöntem bant sistemi ile çalışmaktadır. Bu işlemin ardından kaplama malzemeleri üretim şekillerine göre diğer bölüme aktarılmaktadır. .
SU EMME ÖZELLİKLERİNE GÖRE SERAMİKLER
1- Düşük emmeli kaplama malzemeleri
2- Orta su emmeli kaplama malzemeleri
3- Yüksek emmeli kaplama malzemeleri
Seramik kaplama malzemeleri kullanım alanına göre duvar, yer olmak üzere iç ve dış mekânlarda kullanılırlar. Bunun için kullanım alanlarına bağlı olarak karşılaşacakları su ile temaslarında su emme özellikleri oldukça önemlidir. Bu gibi özelikleri bakımından TSE’nin belirlediği standartlarda test edilirler. Bu standartlarda olmaları uygulanacakları alandaki koşullar açısından önemlidir.
Diğer hizmetlerimize göz attınız mı?
