TEMİZ SU TESİSATI NEDİR?

Sayaçtan veya bağımsız sistemlerde suyun kaynağından başlayarak kullanma yerlerine kadar devam eden temiz su boru donanımları ve aygıtlarını içerir.

Temiz su tesisatı;

· Soğuk su tesisatı

· Sıcak su tesisatı

olmak üzere iki ana bölümde incelenmektedir.

Temiz su tesisatları, su sayacından itibaren başlar.

Su sayacından önceki kısım çoğu zaman belediyeler tarafından yapılmaktadır.

TEMİZ SU TESİSATI DÖŞENİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Temiz su tesisatlarında kullanılan borular, fittings ve kolektörler galvanizli olmalıdır. Veya termoplastik (polipropilen) borular kullanılmalıdır.

Borular diş açarken;
Dişlerin bozulmaması için pafta lokmaları sık sık yağlanmaktadır.
Dişler arası talaş temizlenmekte ve fittingsler temper döküm kullmaktadır.
Açılan dişler üzerine teflon veya keten sarılıp sülyan boya ile boyanmaktadır.
Sızdırmazlığı sağlamak amacıyla manşon veya benzeri parçalar anahtarla tutularak bir seferde sıkılmaktadır. Aksi takdirde galvaniz dökülmektedir.

Acil yardım ekiplerimiz bu konuda oldukça dikkatli çalışmaktadır.

Gerekirse temiz su tesisatlarında, sayaç yönünde suyun boşaltmak amacıyla yatay borulara %1 eğim verilmektedir.
Açıktan döşenen borular mutlaka kelepçelenmektedir.
Boru ekseninin duvardan açıklığı 3 inç ’e kadar 4cm, 3 inç ve daha büyük borularda 5–6 cm olarak ayarlanmaktadır.
Bina dışında toprak altına döşenen borularda donmaya karşı önlem almak için bölgesine göre 60 – 80 – 100 cm derinliğe gömerek izolasyon yapılmaktadır. Ayrıca ağır vasıta geçen yerlerde gerekli önlem alınmaktadır.
Kolektör yapımında kaynak kullanılmaktadır. Eğer kullanılması zorunlu ise yeniden galvanizlenme işlemi gerçekleştirilmektedir.
Ülkemizde, genelde borular duvar içi tesisat olarak döşenmektedir. Bundan dolayı yağlı boya ile boyanıp yağlı kâğıtlarla sarılıp gerekirse ziftlenmektedir.
Sıcak ve soğuk su boruları aynı zamanda döşendiği için bakış yönünde soğuk su borusu sağ tarafa, sıcak su borusu sol tarafa takılmaktadır. Özellikle banyolarda bu konuya dikkat edilmektedir.

TESİSAT ÇEKİLDİKTEN SONRA > BASINÇ TESTİ NASIL YAPILIR?

Tesisata test yapılmadan önce bütün çıkışlar kör tapa ile kapatılmaktadır. Öncelikle tesisata su basılarak kör tapadan tesisatın havası alınmaktadır. Daha sonra, en az işletme basıncının 1,5 katı basınç uygulanarak basınç sabitlenmektedir. Test cihazındaki manometreden 30dk. sonra basınç değerine bakılarak düşme olup olmadığı kontrol edilmektedir. Eğer basınçta düşme varsa kaçak yeri bulunmaktadır. Gerekli tamirattan sonra tekrar teste tabi tutulmaktadır.

TEMİZ SU TESİSATI >ANA DAĞITIM VE KOLON BORULARI NASIL

Ana dağıtım ve kolon boruları mümkün olduğunca açıktan geçirilmektedir.
Her kolon, vanalarıyla ayrı ayrı kapatılabilmekte ve suyu boşaltabilmektedir. Ayrıca, ana dağıtım boruları ve kolonlar ayrı renklere boyanmaktadır. Her katın bağımsız olarak kapatılan vanaları olmaktadır.
Borular kesinlikle kiriş, kolon gibi taşıyıcı elemanlar delinerek veya kırılarak geçirilmemektedir.
Ekiplerimiz vanaları kolay ulaşılan noktalara yerleştirmektedir.
Birbiriyle yan yana geçecek tesisatlar da terleme göz önünde bulundurulup soğuk su tesisatı alttan geçirilmektedir.
Tüm kullanma suyu tesisatı kullanım noktalarına doğru yükselerek çekilmektedir. Böylece tesisatın hava yapması önlenmektedir.
Armatürlerden çıkan sesler, su vasıtası ile yayılmaktadır. Yayılan bu ses özellikle, metal borulu tesisatlar da boru cidarlarında temas sesi olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple de tavan ve duvarla yapılan her bağlantıda ses köprüsünü engelleyecek şekilde kelepçelerde temas sesi engelleyici conta, kalın lastik bant, duvar geçişlerinde yumuşak ara beslemeli kaplama kullanılmaktadır.
Sıva altı tesisatlar da döşenen borular inşaat teliyle çeşitli noktalardan sabitlenmektedir. Duvarda borular için açılan kanallar sıva ile boşluksuz şekilde doldurulmaktadır. Aksi taktirde ses oluşur.
Tesisatta ses oluşumunu engellemek için, boru çaplarını iyi belirlenmektedir. Küçük seçilen boru çapları da ses oluşumuna neden olmaktadır.
Çok yüksek basınçlarda oluşan ses oluşumunu engellemek için, armatürlerden önce basınç düşürücüler koymak faydalı olmaktadır.

TEMİZ SU TESİSATI’NIN BÖLÜMLERİ NELERDİR?

Temiz su tesisatı şu bölümlerden oluşur:

Bina temiz su ana boru tesisatı
Su sayacı tesisatı
Kullanma tesisatı;
Dağıtma borusu
Kolonlar
Kat tesisatı

TEMİZ SU TESİSATI’NDA BORU ÇAPI HESABI NASIL YAPILMALIDIR?

Temiz su tesisatında, boru çapının hesap esası, suyun izlediği yol boyunca oluşan basınç kayıplarının belirli bir değerde tutulmasına dayanır.

Basınç kayıpları, boru malzemesine, borudan akan suyun debisine, yerel kayıplar yaratan elemanların sayısına, su sayacına veya benzeri özel donanımlara bağlıdır. Borudan akan suyun debisi ise borunun beslediği kullanma yerlerinin sayısı ve cinsiyle belirlenmektedir.

Temiz Su Tesisatı Boru Çapı Hesabı (Musluk Birim) Esasına Göre;

Lavabo, banyo, duş bataryaları, evye, taharet muslukları, bulaşık makinesi ve çamaşır makinesi muslukları, temiz su giriş çapları ½ inç olmaktadır. Banyo, tek tuvalet ve mutfaktan oluşan bir dairede ana temiz su girişi boru çapı ¾ inç olmaktadır. Farklı tertipteki dairelerin boru çapı, musluk birimi esasına göre hesaplanmaktadır. Musluk birimi esasına göre temiz su tüketimi cihazların tipine göre hesaplanmaktadır.

TEMİZ SU TESİSATI > TERMOPLASTİK BORU İŞÇİLİĞİ

Bina içi sıhhi tesisatta, montaj kolaylığı, hafif oluşu, iç yüzeyinin kaygan ve parlak oluşu, kireçlenme özelliklerinin olmayışı ile galvanizli borulara alternatif olarak geliştirilen borular tesisatçılıkta oldukça yaygın kullanım alanı bulmaktadır.

Boru ve bağlantı parçalarının ham maddesi “polipropilen” olup;

-Isıya ve kimyasal maddelere karşı dayanıklı ve uzun ömürlüdür.

Bu nedenle konutlar ve konut dışı tesisatlar da ve sanayi kuruluşlarında, tarımda sıcak ve soğuk su tesisatlarında, pis su ve atık su tesislerinde kullanılmaktadır.

Montajı diğer borulara göre daha basit olup; montaj işlemi, galvanizli borulara nazaran çok kısa sürmektedir. Kısa parçaların birbirine eklenebilmesi ile fire verme durumu diğerlerine göre daha azdır. Dış çaplarına göre adlandırılmaktadır.

-Çapları mm olarak 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63 ve 75 şeklindedir.

Folyolu PPRC borular, özellikle kalorifer tesisatlarında ve sıhhi tesisatlar da kullanılmak üzere dizayn edilmektedir.

Borunun üzerinde kullanılan alüminyum folyo, borunun ısıl genleşme katsayısını düşürerek ısıdan doğan sarkmaların önüne geçmektedir. Aynı zamanda deliksiz alüminyum folyo kullanıldığı için sisteme oksijen geçirmemektedir. Dolaysıyla kazan ve radyatörün ömrü uzamaktadır.

TEMİZ SU TESİSATI > PPRC BORULARIN GALVANİZLİ BORULARA GÖRE AVANTAJLARI NELERDİR?

Fiziksel ömrü çok yüksek,
Isı geçirgenliği daha düşük,
Ekleme işlemi ve tesisatı daha hızlı,
Ek noktaların sızdırmazlığı daha güvenli,
Kimyasallara dayanımı daha yüksek,
Suyun tadını bozmaz,
Koku yapmaz,
Kanserojen değildir.

TEMİZ SU TESİSATI > TERMOPLASTİK İŞÇİLİĞİNDE KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER NELERDİR?

Termoplastik (polipropilen boru)
Plastik boru ekleme parçaları
Füzyoterm kaynak makinesi
Plastik boru makası
Metre, kırmızı kalem

PLASTİK BORU MAKASI NE İŞE YARAR?

22 Propilen boruları kesmekte kullanılan araçlara denir. Makas kesme işlemini kademeli 2olarak yapar ve fazla güç sarfetmez. Aynı zamanda büyük çaplı borular için demir testeresi kullanılmaktadır.

KAYNAK MAKİNESİ NASIL KULLANILIR?

Kaynak takımı çantası normal ölçülerde ve kolaylıkla taşınabilir hacimde olup içerisindeki kaynak makinesi 220 V ve 1200 W güçtedir. Anahtarın açılmasıyla termostat lambası yanar. Bu nedenle makine ısısı 260 0C ayarlanır. Kaynak takım çantasında f 16-125 boru çaplarına uygun paftalar olur. Aynı zamanda talebe göre büyük çaplı boru paftaları da temin edilmektedir. Paftalar teflonla kaplıdır böylece plastiğin paftaya yapışmasına engel olur. Teflon yüzeyler zedelenmemelidir. Çünkü zarar görürse paftanın görev yapmasını önler. Paftalar genellikle makine soğukken bağlanmaktadır. Ancak çok gerektiğinde makine sıcakken çantada bulunan tornavida saplı pafta anahtarı vasıtasıyla da değiştirilmektedir. Paftalara başka anahtar veya cisim ile dokunulmamaktadır.

Ara parçanın iç yüzeyi ile borunun dış yüzeyinin ısıtılıp birbiri içinde eritilip kaynatılarak birleştirmesi olayına “füzyoterm” olayı denir. Füzyoterm olayından sonra iki parça tek parçaya dönüşerek sağlam, mükemmel ve kaliteli bir sonuç elde edilmektedir.

KAYNAK İŞÇİLİĞİNDE NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR? > MUTLU ASİST

Kaynak işçiliğinde, kaynak yapılması gereken boru ve ekleme parçasına uygun ölçüdeki paftalar makineye bağlanır.
Makine bir mengene, tezgah veya seyyar ayağa oturtulmaktadır.
Kaynak makinesi anahtarı açılmaktadır.
Makine lambası yanar ve makine ısınmaya başlar.
Yaklaşık 10-12 dk içerisinde termostat lambasının sönmesi, makinenin 260 0C sıcaklığa ulaştığını ve kaynağa hazır olduğunu gösterir.
Lambanın sönmesiyle boru ve ekleme parçasını paftanın ağzına yerleştiriniz.
Malzemeler burada çaplarına göre belli bir süre ısıtılmaktadır. Bu husus çok önemlidir. Malzemelerin ısıtma süresi fazla tutulduğu zaman çok eriyerek deforme olurlar. Az ısıtılınca da yeterli yumuşama olmaz. Bu nedenle istenildiği şekilde kaynamaz. Sonrasında kaynak yerinde kaçırmalar oluşur. Kaynak 23 yapan elemana dikkat ederek yumuşamayı görmelidir.
Isındıktan ve gerekli kaynak derinliğine erişildikten sonra boru ve muf makineden çıkarılmaktadır. Devamında eksenleri doğrultusunda döndürülmeden düz olarak boru mufun içine itilmektedir. İki parça kısa sürede eriyerek kaynaşır ve tek parça haline gelir.
Malzemenin soğutulması sırasında şekil verip düzeltmek çok hatalıdır.
Soğutmadan sonra kaliteli, sağlıklı ve güçlü bir birleşme sağlanmaktadır. Böylece gerekli basınca tabi tutulmaktadır.